Ngữ pháp B2 đầy đủ

☰Mục lục — nhảy nhanh đến chuyên đề

01Hệ thống 12 thì — tập trung các cặp dễ nhầm

Khi nào dùng: tiếng Anh mã hóa thời gian ngay trong động từ (khác tiếng Việt dùng "đã/đang/sẽ"). Ở trình độ B2, giám khảo không kiểm tra bạn "thuộc" 12 thì mà kiểm tra bạn có chọn đúng thì trong ngữ cảnh không — đặc biệt 3 cặp: Hiện tại hoàn thành vs Quá khứ đơn, Quá khứ hoàn thành vs Quá khứ đơn, và Tương lai hoàn thành.

Cặp 1: Hiện tại hoàn thành vs Quá khứ đơn — cặp nhầm số 1

• Quá khứ đơn khi có mốc thời gian đã kết thúc: yesterday, last year, in 2019, two days ago, when I was a child
• Hiện tại hoàn thành khi thời gian chưa kết thúc hoặc không nói rõ: today, this week, since 2019, for 5 years, ever, never, just, already, yet
• Quy tắc vàng: câu có mốc quá khứ cụ thể → tuyệt đối không dùng have/has + V3

Cặp 2: Quá khứ hoàn thành — "quá khứ của quá khứ"

• Chỉ dùng khi câu có hai hành động quá khứ và cần nói rõ cái nào xảy ra trước: When we arrived, the film had already started.
• Nếu hai hành động nối tiếp theo trình tự (first... then...), chỉ cần 2 quá khứ đơn: I got up, brushed my teeth and left.

Cặp 3: Tương lai hoàn thành — điểm cộng lớn trong Speaking/Writing

• Dùng với by + mốc tương lai: By 2030, Vietnam will have become a digital economy. — cấu trúc rất "ăn điểm" khi nói về dự đoán

02Câu điều kiện loại 0–3, mixed conditionals & các từ thay if

Khi nào dùng: câu điều kiện diễn đạt "nếu... thì...". Chọn loại nào phụ thuộc hai câu hỏi: (1) điều kiện nói về hiện tại/tương lai hay quá khứ? (2) điều kiện có thật (có khả năng xảy ra) hay không có thật (trái thực tế)? Đây là chuyên đề xuất hiện ở mọi phần thi VSTEP và là cấu trúc "ăn điểm" hàng đầu trong Writing.

Các từ thay thế "if" — B2 bắt buộc phải biết

• unless = if... not (trừ khi): You'll fail unless you study harder. — sau unless không dùng thêm not
• provided that / providing (that) = miễn là (điều kiện chặt hơn if): You can borrow my car provided that you return it by 9.
• as long as = miễn là, chừng nào mà: As long as you apologize, she will forgive you.
• in case = phòng khi (làm sẵn đề phòng, khác if): Take an umbrella in case it rains. — mang ô trước, không đợi mưa mới mang

03Câu bị động — mọi thì, bị động kép, modal & have something done

Khi nào dùng: bị động khi (1) người thực hiện không quan trọng hoặc không biết, (2) muốn nhấn mạnh đối tượng chịu tác động, (3) văn phong trang trọng/học thuật — rất phổ biến trong Writing Task 2. Công thức lõi luôn là be + V3, chỉ có "be" đổi theo thì.

Bị động kép (impersonal passive) — cấu trúc B2 điển hình

• Với động từ tường thuật say, believe, think, know, report, expect, consider: It is said that S + V hoặc S + be said to + V / to have + V3
• People say that he is rich. → It is said that he is rich. → He is said to be rich.
• Khi hành động xảy ra trước: People believe that she left. → She is believed to have left.

Have/Get something done — "nhờ/thuê ai làm gì"

• have + object + V3 / get + object + V3: I had my hair cut yesterday. — tôi đi cắt tóc (thợ cắt, không phải tự cắt)
• Cũng dùng cho sự cố ngoài ý muốn: She had her phone stolen on the bus. — cô ấy bị trộm điện thoại

04Mệnh đề quan hệ — xác định, không xác định & rút gọn

Khi nào dùng: mệnh đề quan hệ nối hai câu ngắn thành một câu phức, bổ nghĩa cho danh từ đứng trước — công cụ số 1 để nâng độ phức tạp câu trong Writing/Speaking. Có hai loại: xác định (defining — thông tin bắt buộc, không có dấu phẩy) và không xác định (non-defining — thông tin thêm, có dấu phẩy, không dùng that).

3 quy tắc quan trọng ở B2

• Lược bỏ đại từ quan hệ: khi who/which/that làm tân ngữ trong mệnh đề xác định, có thể bỏ: The film (that) I watched was boring. Làm chủ ngữ thì không được bỏ.
• Giới từ + whom/which (trang trọng): The colleague with whom I share an office... = The colleague (who) I share an office with...
• Mệnh đề không xác định: có dấu phẩy, dùng cho danh từ đã xác định rõ (tên riêng, bố mẹ...), không dùng that, không lược bỏ: My father, who is 60, still works.

Rút gọn mệnh đề quan hệ — dấu hiệu của người viết B2+

05Câu gián tiếp — câu kể, câu hỏi, mệnh lệnh & động từ tường thuật

Khi nào dùng: thuật lại lời người khác nói mà không trích nguyên văn. Quy tắc lõi: lùi thì một bậc (backshift), đổi đại từ và đổi trạng từ thời gian/nơi chốn. Ở B2, phần "ăn điểm" nhất là dùng đúng các động từ tường thuật (suggest, admit, deny, promise...) thay cho say/tell đơn điệu.

3 dạng câu gián tiếp

• Câu kể: S + said (that) / told sb (that) + mệnh đề lùi thì — "I'm tired." → She said (that) she was tired.
• Câu hỏi Yes/No: asked + if/whether + S + V (trật tự câu kể, bỏ trợ động từ do/does/did) — "Do you like it?" → He asked if I liked it.
• Câu hỏi Wh-: asked + từ để hỏi + S + V — "Where do you live?" → She asked where I lived.
• Mệnh lệnh / yêu cầu: told/asked + sb + (not) to V — "Don't be late!" → He told me not to be late.

Động từ tường thuật — bảng "ăn điểm" B2

06Modal verbs — suy đoán, nghĩa vụ & lời khuyên

Khi nào dùng: modal verbs thể hiện thái độ của người nói: chắc chắn đến đâu (suy đoán), bắt buộc hay không (nghĩa vụ), nên hay không (lời khuyên). Điểm B2 quan trọng nhất là suy đoán về quá khứ với modal + have + V3 — cấu trúc xuất hiện thường xuyên trong đề thi và trong giao tiếp thực tế.

Nghĩa vụ & lời khuyên

• must — bắt buộc từ chính người nói: I must finish this today. | have to — bắt buộc từ bên ngoài (luật, quy định): You have to wear a helmet.
• mustn't = cấm (không được làm): You mustn't smoke here. | don't have to = không cần (được phép không làm): You don't have to come early. — hai nghĩa hoàn toàn khác nhau!
• should / ought to — lời khuyên: You should sleep more. | had better — cảnh báo mạnh hơn (không làm sẽ có hậu quả): You'd better hurry or you'll miss the train.
• be supposed to — theo quy định/kỳ vọng: You're supposed to be at work by 8.

07Gerund vs Infinitive — V-ing hay to V?

Khi nào dùng: khi hai động từ đứng cạnh nhau, động từ thứ hai phải ở dạng V-ing (gerund) hoặc to V (infinitive) — chọn dạng nào phụ thuộc động từ thứ nhất. Không có quy tắc tuyệt đối, phải học theo nhóm. Đặc biệt chú ý nhóm động từ đổi nghĩa khi đổi dạng (stop, remember, try, regret, forget).

Nhóm đổi nghĩa — hay ra thi nhất

08So sánh nâng cao — the...the, so sánh kép, as...as, so sánh danh từ

Khi nào dùng: ngoài so sánh hơn/nhất cơ bản, B2 yêu cầu các cấu trúc so sánh nâng cao để diễn đạt xu hướng và mối quan hệ — đặc biệt hữu ích khi mô tả biểu đồ, xu hướng xã hội trong Writing và trả lời câu hỏi quan điểm trong Speaking.

09Wish / If only / would rather / it's time — quá khứ "không thật"

Khi nào dùng: nhóm cấu trúc "unreal past" — dùng thì quá khứ nhưng nói về hiện tại/tương lai để diễn đạt mong ước, hối tiếc, sở thích trái với thực tế. Quy tắc chung: lùi một thì so với thực tế (hiện tại → quá khứ đơn; quá khứ → quá khứ hoàn thành).

10Đảo ngữ — Not only, Never, Hardly...when, No sooner...than, Only when

Khi nào dùng: đảo ngữ đưa trạng từ/cụm phủ định lên đầu câu và đảo trợ động từ lên trước chủ ngữ (như câu hỏi) để nhấn mạnh. Đây là "vũ khí" nâng band Writing/Speaking rõ rệt nhất ở B2 — chỉ cần dùng đúng 1–2 câu đảo ngữ trong bài luận là đã ghi điểm ngữ pháp phức. Quy tắc: Cụm phủ định + trợ động từ + S + V.

11Mạo từ & lượng từ — a/an/the/không mạo từ, few/a few, little/a little

Khi nào dùng: tiếng Việt không có mạo từ nên đây là nhóm lỗi "âm thầm" nhiều nhất của người Việt — mỗi lỗi trừ điểm nhỏ nhưng dày đặc cả bài. Quy tắc lõi: a/an = một (chưa xác định, lần đầu nhắc); the = cái đó (cả hai cùng biết, đã nhắc, duy nhất); không mạo từ = nói chung chung với danh từ số nhiều/không đếm được.

Lượng từ — cặp few/a few và little/a little

12Liên từ & mệnh đề trạng ngữ — despite/although, because of/because, so that

Khi nào dùng: liên từ là "xương sống" của bài Writing mạch lạc. Lỗi phổ biến nhất của người Việt là nhầm giữa liên từ + mệnh đề (although, because) và giới từ + danh từ/V-ing (despite, because of). Quy tắc nhớ nhanh: sau nó có S + V → dùng liên từ; sau nó chỉ có danh từ/V-ing → dùng giới từ.

Rút gọn mệnh đề trạng ngữ — nâng cấp câu văn B2+

• Khi hai mệnh đề cùng chủ ngữ, có thể rút gọn mệnh đề trạng ngữ thời gian/nguyên nhân về V-ing: After he finished work, he went home. → After finishing work, he went home.
• Nghĩa bị động rút gọn về V3: Because it was built in 1900, the house needs repairs. → Built in 1900, the house needs repairs.
• Cảnh giác lỗi dangling modifier: chủ ngữ của mệnh đề rút gọn phải trùng với chủ ngữ mệnh đề chính — ✗ Walking to school, the rain started. (mưa không đi học!)

★Checklist — 10 cấu trúc "ăn điểm" khi Viết & Nói VSTEP

Đây là 10 cấu trúc giám khảo VSTEP mong đợi ở band B2. Học thuộc câu mẫu tái sử dụng được bên phải — chỉ cần thay nội dung theo đề bài là dùng ngay được trong Writing Task 2 và Speaking Part 3.